• Leren in het zwembad

    by  • April 16, 2012 • Artikelen, Uncategorized

    september 1, 2011

    Het klassieke beeld van de ideale docent is het beeld van een eenzame ster. In allerlei films zie je dit terugkomen. Een solitaire figuur, toegewijd, liefdevol die alle leerlingen gelukkig maakt, meestal met mooie – of in ieder geval voldoende – resultaten.  Anno 2011 voldoet dit beeld niet meer.

    De werkelijkheid is anders, hoe gedreven je ook bent, er zijn altijd wel leerlingen waar je als docent geen raad mee weet. Misschien is dit omdat je een blinde vlek hebt voor hun kwaliteiten of problemen. Of is het een meer vakinhoudelijk probleem of iets van pedagogische aard waar je mee worstelt.  Een bepaald aspect van jouw vak kan je meer of minder liggen en de omgang met leerlingen is ook verschillend. Per definitie kun je niet in je eentje alle 30 leerlingen een jaar lang bieden wat je zou willen, wat goed voor hen zou zijn. Dat kan behoorlijk frustrerend zijn en voor je het weet stap je in de opvatting dat het aan de leerling ligt. (Die opvatting heb ik lang gehad) Terwijl er ergens in je onderwijs iets is dat je anders zou willen doen.

    De oplossing is heel simpel en wordt ook op veel scholen toegepast: werk met elkaar samen in teams, als een professionele leergemeenschap, met vakgenoten bij elkaar en creëer overleg waarin de volgende vragen centraal staan:

    1.  wat willen we dat onze leerlingen leren
    2. hoe willen we ze dat laten leren?
    3. wat doen we met leerlingen die achter lopen?
    4. wat doen we met leerlingen die voor lopen?

    Dit zijn eigenlijk de basisvragen voor iedere docent. Het is essentieel dat docenten als team samenwerken en uitwisselen met elkaar wat er in de groepen gebeurt. In bepaalde gevallen ga je dan misschien ook leerlingen uitwisselen ‘kijk jij eens naar die…’ of ‘ mag … bij jou meelopen’. Zo zie je van elkaar het onderwijs dat je maakt, er ontstaat een gedeelde visie op lesgeven en op deze manier wordt expertise optimaal benut.

    Voor u nu gaat roepen – als docent of leidinggevende- ‘ja, dat willen we wel, maar dat lukt nooit in ons rooster…’ Bedenk dat iedere verandering begint met een nieuw beeld. En mijn nieuwe beeld van de ideale docent, of liever de ideale school, past helemaal bij de zomer. Het is het beeld van een zwembad. Gedurende de zwemlessen van mijn zoon afgelopen jaar heb ik vaak ademloos zitten kijken naar de didactiek in het zwembad. Wat mij betreft vervangt dit het ‘eenzame held’ beeld van de ideale docent.

    In het zwembad zijn de leerlingen ingedeeld op wat ze kunnen en zodra ze ver genoeg zijn stromen ze door naar een volgend groepje. De groepen worden vaak door twee docenten geleid en de instructie moet glashelder zijn vanwege de akoestiek. Leren maakt geluid. De informatie van de docent is cruciaal, en tegelijk leren de leerlingen door te doen en te herhalen. Als leerlingen achter lopen, een bepaalde beweging niet goed beheersen, worden er extra groepen gemaakt om bepaalde vaardigheden te oefenen. Je ziet wat er in andere groepen gebeurt en het allerbelangrijkste: als badmeesters en juffen ben je het er samen over eens dat ALLE leerlingen kunnen leren zwemmen, vroeg of laat :-)